ใบเสร็จจากร้านสะดวกซื้อ ปั๊มน้ำมัน หรือร้านอาหารที่หัวกระดาษเขียนว่า “ใบกำกับภาษีอย่างย่อ” เป็นเอกสารที่สำนักงานบัญชีเจอทุกเดือน ใบนี้ใช้ได้แค่บางเรื่อง จึงควรแยกออกตั้งแต่ตอนคัดเอกสาร
ใบกำกับภาษีอย่างย่อคืออะไร ใครออกได้
ใบกำกับภาษีอย่างย่อคือใบกำกับภาษีที่มีรายการน้อยกว่าแบบเต็มรูป ประมวลรัษฎากร มาตรา 86/6 ให้ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT ที่ทำ “กิจการค้าปลีก” ออกได้ เพื่อให้ขายของให้คนจำนวนมากได้สะดวก
ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 32) กำหนดว่ากิจการค้าปลีกมีสองลักษณะ
- ขายสินค้าให้ผู้บริโภคโดยตรง ในปริมาณที่ผู้บริโภคซื้อไปใช้เอง ไม่ได้ซื้อไปขายต่อ เช่น แผงลอย ร้านขายของชำ ร้านขายยา กิจการจำหน่ายน้ำมัน ห้างสรรพสินค้า
- ให้บริการรายย่อยแก่คนจำนวนมาก เช่น ภัตตาคาร โรงแรม กิจการซ่อมแซม โรงภาพยนตร์ สถานบริการน้ำมัน
ข้อจำกัดที่ควรรู้
- ตัวแทนของผู้ประกอบการจดทะเบียนออกใบกำกับภาษีอย่างย่อไม่ได้ (มาตรา 86/6)
- กิจการที่ไม่ใช่ค้าปลีก ถ้าจะออกต้องขออนุมัติอธิบดีก่อน (มาตรา 86/7)
- ถ้าจะใช้เครื่องบันทึกการเก็บเงิน (เครื่อง POS) ออกใบกำกับภาษีอย่างย่อ ต้องยื่นขออนุมัติต่ออธิบดีก่อน (มาตรา 86/6)
- กิจการค้าปลีกต้องแสดงราคาสินค้าหรือค่าบริการเป็นราคาที่รวม VAT แล้ว
ใบกำกับภาษีอย่างย่อต้องมีรายการอะไรบ้าง
ต้องมีอย่างน้อย 7 รายการตามมาตรา 86/6
| ข้อ | รายการที่กฎหมายกำหนด | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| (1) | คำว่า “ใบกำกับภาษี” ในที่ที่เห็นได้เด่นชัด | ประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 45 ให้มีคำว่า “อย่างย่อ” ต่อท้าย จึงเห็นเป็น “ใบกำกับภาษีอย่างย่อ” |
| (2) | ชื่อหรือชื่อย่อ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของผู้ขาย | ไม่บังคับที่อยู่ |
| (3) | หมายเลขลำดับของใบกำกับภาษี และเลขที่เล่ม (ถ้ามี) | |
| (4) | ชื่อ ชนิด ประเภท ปริมาณ และมูลค่าของสินค้าหรือบริการ | ใช้รหัสสินค้าแทนได้ ถ้าแจ้งรหัสต่ออธิบดีล่วงหน้าอย่างน้อย 15 วัน |
| (5) | ราคาสินค้าหรือค่าบริการ โดยระบุชัดว่ารวม VAT แล้ว | ไม่ต้องแยกยอด VAT |
| (6) | วัน เดือน ปี ที่ออกใบกำกับภาษี | |
| (7) | ข้อความอื่นที่อธิบดีกำหนด |
สิ่งที่ไม่มีในรายการคือข้อมูลผู้ซื้อทั้งหมด ใบอย่างย่อจึงไม่บอกว่าใครเป็นผู้ซื้อ และไม่จำเป็นต้องแยกให้เห็นว่า VAT เท่าไร
ใบกำกับภาษีอย่างย่อกับเต็มรูปต่างกันอย่างไร
ต่างกันที่ข้อมูลผู้ซื้อ การแยก VAT และสิทธิใช้เป็นภาษีซื้อ
| ใบกำกับภาษีอย่างย่อ (มาตรา 86/6) | ใบกำกับภาษีเต็มรูป (มาตรา 86/4) | |
|---|---|---|
| ใครออก | ผู้จด VAT ที่ทำกิจการค้าปลีก หรือได้รับอนุมัติ | ผู้จด VAT ทุกราย |
| ข้อมูลผู้ขาย | ชื่อหรือชื่อย่อ และเลขผู้เสียภาษี | ชื่อ ที่อยู่ เลขผู้เสียภาษี และสำนักงานใหญ่หรือสาขา |
| ข้อมูลผู้ซื้อ | ไม่มี | ชื่อ ที่อยู่ ถ้าผู้ซื้อจด VAT ต้องมีเลขผู้เสียภาษีและสาขาด้วย |
| ยอด VAT | แสดงราคารวม VAT พร้อมข้อความว่ารวมแล้ว | แยกมูลค่าก่อน VAT กับยอด VAT ให้ชัด |
| ใช้เป็นภาษีซื้อ | ไม่ได้ | ได้ ถ้ารายการครบ |
รายการของฝั่งเต็มรูปดูละเอียดได้ที่ใบกำกับภาษีเต็มรูป ต้องมีอะไรบ้าง
ใบกำกับภาษีอย่างย่อใช้ขอคืนภาษีซื้อได้ไหม
ไม่ได้ ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 42) ข้อ 2(2) ซึ่งออกตามมาตรา 82/5(6) กำหนดให้ภาษีซื้อตามใบกำกับภาษีอย่างย่อตามมาตรา 86/6 และ 86/7 เป็นภาษีซื้อที่ห้ามนำมาหักในการคำนวณ VAT
ตัวอย่าง พนักงานของบริษัทซื้ออุปกรณ์สำนักงานจากห้าง ได้ใบกำกับภาษีอย่างย่อยอด 2,140 บาท ราคานี้รวม VAT แล้ว จึงเป็นมูลค่า 2,000 บาท และ VAT 140 บาท (2,140 × 7/107) บริษัทหัก 140 บาทนี้เป็นภาษีซื้อไม่ได้
ถ้าทั้งเดือนบริษัทมีใบอย่างย่อรวม 32,100 บาท ผลต่างจะเป็นแบบนี้
| ได้ใบกำกับภาษีอย่างย่อ | ได้ใบกำกับภาษีเต็มรูป | |
|---|---|---|
| ยอดจ่ายทั้งเดือน (รวม VAT) | 32,100 บาท | 32,100 บาท |
| ภาษีซื้อที่หักได้ | 0 บาท | 2,100 บาท |
| ค่าใช้จ่ายที่บันทึก | 32,100 บาท | 30,000 บาท |
ภาษีซื้อ 2,100 บาทนี้ไม่ได้หายไปทั้งหมด พระราชกฤษฎีกา (ฉบับที่ 243) ให้บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลนำภาษีซื้อต้องห้ามตามมาตรา 82/5(6) ไปถือเป็นรายจ่ายได้ แต่ประโยชน์น้อยกว่ามาก เพราะภาษีซื้อหักจากภาษีขายได้เต็มจำนวน ส่วนรายจ่ายช่วยลดได้เฉพาะภาษีเงินได้ที่คำนวณจากกำไร ภาษีซื้อต้องห้ามแบบอื่นดูได้ที่ภาษีซื้อต้องห้าม มีอะไรบ้าง
ขอใบกำกับภาษีเต็มรูปจากร้านค้าปลีกได้ไหม
ได้ ประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 32 ข้อ 2(3) กำหนดให้กิจการค้าปลีกต้องออกใบกำกับภาษีที่มีรายการครบตามมาตรา 86/4 ทุกครั้งที่ผู้ซื้อเรียกร้อง
วิธีที่ได้ผลที่สุดคือขอตั้งแต่ตอนจ่ายเงิน
- บอกพนักงานก่อนชำระเงินว่าต้องการใบกำกับภาษีเต็มรูป
- ให้ข้อมูลให้ครบ คือ ชื่อตามที่จด VAT ที่อยู่ เลขผู้เสียภาษี 13 หลัก และ “สำนักงานใหญ่” หรือ “สาขาที่ ...”
- ทำบัตรหรือข้อความสำเร็จรูปให้พนักงานที่ต้องซื้อของบ่อย จะได้ไม่สะกดผิด
- ตรวจชื่อ เลขผู้เสียภาษี และสาขาในใบก่อนออกจากร้าน
ถ้าร้านออกใบกำกับภาษีอย่างย่อแบบอิเล็กทรอนิกส์ไปแล้ว และออกใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์แทนตามที่ผู้ซื้อขอ ประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 39 ข้อ 10 กำหนดให้ใบเต็มรูปมีข้อความว่าเป็นการยกเลิกใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์อย่างย่อเลขที่และวันที่ใด และออกใบใหม่แทน
ร้านเล็กบางร้านไม่ออกใบกำกับภาษีเลย ทำได้ไหม
ได้ในบางกรณี มาตรา 86/8 และประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 154 ให้กิจการขายสินค้าหรือให้บริการรายย่อยไม่ต้องออกใบกำกับภาษีสำหรับการขายครั้งละไม่เกิน 1,000 บาท เว้นแต่ผู้ซื้อเรียกร้อง กิจการรายย่อยตามประกาศนี้ เช่น ผู้จด VAT ที่ไม่เคยมีมูลค่าฐานภาษีเดือนใดถึง 300,000 บาท หรือสถานประกอบการที่เป็นรถเข็นหรือแผงลอย
ถ้าต้องการใช้ภาษีซื้อ จึงต้องขอใบกำกับภาษีเต็มรูปทุกครั้ง ไม่ว่าร้านจะใหญ่หรือเล็ก
อยากรู้ว่าเอกสารจริงของสำนักงานคุณอ่านแล้วตรวจได้แค่ไหน ส่งให้ buzzAI ลองได้ที่ร่วมทดสอบ ระบบอ่านใบกำกับภาษีและบิลจากไฟล์สแกน ตรวจตัวเลขด้วยกฎ และส่งใบที่ไม่ผ่านให้คนตรวจ