ใบเสร็จจากร้านสะดวกซื้อ ปั๊มน้ำมัน หรือร้านอาหารที่หัวกระดาษเขียนว่า “ใบกำกับภาษีอย่างย่อ” เป็นเอกสารที่สำนักงานบัญชีเจอทุกเดือน ใบนี้ใช้ได้แค่บางเรื่อง จึงควรแยกออกตั้งแต่ตอนคัดเอกสาร

ใบกำกับภาษีอย่างย่อคืออะไร ใครออกได้

ใบกำกับภาษีอย่างย่อคือใบกำกับภาษีที่มีรายการน้อยกว่าแบบเต็มรูป ประมวลรัษฎากร มาตรา 86/6 ให้ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT ที่ทำ “กิจการค้าปลีก” ออกได้ เพื่อให้ขายของให้คนจำนวนมากได้สะดวก

ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 32) กำหนดว่ากิจการค้าปลีกมีสองลักษณะ

  • ขายสินค้าให้ผู้บริโภคโดยตรง ในปริมาณที่ผู้บริโภคซื้อไปใช้เอง ไม่ได้ซื้อไปขายต่อ เช่น แผงลอย ร้านขายของชำ ร้านขายยา กิจการจำหน่ายน้ำมัน ห้างสรรพสินค้า
  • ให้บริการรายย่อยแก่คนจำนวนมาก เช่น ภัตตาคาร โรงแรม กิจการซ่อมแซม โรงภาพยนตร์ สถานบริการน้ำมัน

ข้อจำกัดที่ควรรู้

  • ตัวแทนของผู้ประกอบการจดทะเบียนออกใบกำกับภาษีอย่างย่อไม่ได้ (มาตรา 86/6)
  • กิจการที่ไม่ใช่ค้าปลีก ถ้าจะออกต้องขออนุมัติอธิบดีก่อน (มาตรา 86/7)
  • ถ้าจะใช้เครื่องบันทึกการเก็บเงิน (เครื่อง POS) ออกใบกำกับภาษีอย่างย่อ ต้องยื่นขออนุมัติต่ออธิบดีก่อน (มาตรา 86/6)
  • กิจการค้าปลีกต้องแสดงราคาสินค้าหรือค่าบริการเป็นราคาที่รวม VAT แล้ว

ใบกำกับภาษีอย่างย่อต้องมีรายการอะไรบ้าง

ต้องมีอย่างน้อย 7 รายการตามมาตรา 86/6

ข้อรายการที่กฎหมายกำหนดหมายเหตุ
(1)คำว่า “ใบกำกับภาษี” ในที่ที่เห็นได้เด่นชัดประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 45 ให้มีคำว่า “อย่างย่อ” ต่อท้าย จึงเห็นเป็น “ใบกำกับภาษีอย่างย่อ”
(2)ชื่อหรือชื่อย่อ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของผู้ขายไม่บังคับที่อยู่
(3)หมายเลขลำดับของใบกำกับภาษี และเลขที่เล่ม (ถ้ามี)
(4)ชื่อ ชนิด ประเภท ปริมาณ และมูลค่าของสินค้าหรือบริการใช้รหัสสินค้าแทนได้ ถ้าแจ้งรหัสต่ออธิบดีล่วงหน้าอย่างน้อย 15 วัน
(5)ราคาสินค้าหรือค่าบริการ โดยระบุชัดว่ารวม VAT แล้วไม่ต้องแยกยอด VAT
(6)วัน เดือน ปี ที่ออกใบกำกับภาษี
(7)ข้อความอื่นที่อธิบดีกำหนด

สิ่งที่ไม่มีในรายการคือข้อมูลผู้ซื้อทั้งหมด ใบอย่างย่อจึงไม่บอกว่าใครเป็นผู้ซื้อ และไม่จำเป็นต้องแยกให้เห็นว่า VAT เท่าไร

ใบกำกับภาษีอย่างย่อกับเต็มรูปต่างกันอย่างไร

ต่างกันที่ข้อมูลผู้ซื้อ การแยก VAT และสิทธิใช้เป็นภาษีซื้อ

ใบกำกับภาษีอย่างย่อ (มาตรา 86/6)ใบกำกับภาษีเต็มรูป (มาตรา 86/4)
ใครออกผู้จด VAT ที่ทำกิจการค้าปลีก หรือได้รับอนุมัติผู้จด VAT ทุกราย
ข้อมูลผู้ขายชื่อหรือชื่อย่อ และเลขผู้เสียภาษีชื่อ ที่อยู่ เลขผู้เสียภาษี และสำนักงานใหญ่หรือสาขา
ข้อมูลผู้ซื้อไม่มีชื่อ ที่อยู่ ถ้าผู้ซื้อจด VAT ต้องมีเลขผู้เสียภาษีและสาขาด้วย
ยอด VATแสดงราคารวม VAT พร้อมข้อความว่ารวมแล้วแยกมูลค่าก่อน VAT กับยอด VAT ให้ชัด
ใช้เป็นภาษีซื้อไม่ได้ได้ ถ้ารายการครบ

รายการของฝั่งเต็มรูปดูละเอียดได้ที่ใบกำกับภาษีเต็มรูป ต้องมีอะไรบ้าง

ใบกำกับภาษีอย่างย่อใช้ขอคืนภาษีซื้อได้ไหม

ไม่ได้ ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 42) ข้อ 2(2) ซึ่งออกตามมาตรา 82/5(6) กำหนดให้ภาษีซื้อตามใบกำกับภาษีอย่างย่อตามมาตรา 86/6 และ 86/7 เป็นภาษีซื้อที่ห้ามนำมาหักในการคำนวณ VAT

ตัวอย่าง พนักงานของบริษัทซื้ออุปกรณ์สำนักงานจากห้าง ได้ใบกำกับภาษีอย่างย่อยอด 2,140 บาท ราคานี้รวม VAT แล้ว จึงเป็นมูลค่า 2,000 บาท และ VAT 140 บาท (2,140 × 7/107) บริษัทหัก 140 บาทนี้เป็นภาษีซื้อไม่ได้

ถ้าทั้งเดือนบริษัทมีใบอย่างย่อรวม 32,100 บาท ผลต่างจะเป็นแบบนี้

ได้ใบกำกับภาษีอย่างย่อได้ใบกำกับภาษีเต็มรูป
ยอดจ่ายทั้งเดือน (รวม VAT)32,100 บาท32,100 บาท
ภาษีซื้อที่หักได้0 บาท2,100 บาท
ค่าใช้จ่ายที่บันทึก32,100 บาท30,000 บาท

ภาษีซื้อ 2,100 บาทนี้ไม่ได้หายไปทั้งหมด พระราชกฤษฎีกา (ฉบับที่ 243) ให้บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลนำภาษีซื้อต้องห้ามตามมาตรา 82/5(6) ไปถือเป็นรายจ่ายได้ แต่ประโยชน์น้อยกว่ามาก เพราะภาษีซื้อหักจากภาษีขายได้เต็มจำนวน ส่วนรายจ่ายช่วยลดได้เฉพาะภาษีเงินได้ที่คำนวณจากกำไร ภาษีซื้อต้องห้ามแบบอื่นดูได้ที่ภาษีซื้อต้องห้าม มีอะไรบ้าง

ขอใบกำกับภาษีเต็มรูปจากร้านค้าปลีกได้ไหม

ได้ ประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 32 ข้อ 2(3) กำหนดให้กิจการค้าปลีกต้องออกใบกำกับภาษีที่มีรายการครบตามมาตรา 86/4 ทุกครั้งที่ผู้ซื้อเรียกร้อง

วิธีที่ได้ผลที่สุดคือขอตั้งแต่ตอนจ่ายเงิน

  • บอกพนักงานก่อนชำระเงินว่าต้องการใบกำกับภาษีเต็มรูป
  • ให้ข้อมูลให้ครบ คือ ชื่อตามที่จด VAT ที่อยู่ เลขผู้เสียภาษี 13 หลัก และ “สำนักงานใหญ่” หรือ “สาขาที่ ...”
  • ทำบัตรหรือข้อความสำเร็จรูปให้พนักงานที่ต้องซื้อของบ่อย จะได้ไม่สะกดผิด
  • ตรวจชื่อ เลขผู้เสียภาษี และสาขาในใบก่อนออกจากร้าน

ถ้าร้านออกใบกำกับภาษีอย่างย่อแบบอิเล็กทรอนิกส์ไปแล้ว และออกใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์แทนตามที่ผู้ซื้อขอ ประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 39 ข้อ 10 กำหนดให้ใบเต็มรูปมีข้อความว่าเป็นการยกเลิกใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์อย่างย่อเลขที่และวันที่ใด และออกใบใหม่แทน

ร้านเล็กบางร้านไม่ออกใบกำกับภาษีเลย ทำได้ไหม

ได้ในบางกรณี มาตรา 86/8 และประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 154 ให้กิจการขายสินค้าหรือให้บริการรายย่อยไม่ต้องออกใบกำกับภาษีสำหรับการขายครั้งละไม่เกิน 1,000 บาท เว้นแต่ผู้ซื้อเรียกร้อง กิจการรายย่อยตามประกาศนี้ เช่น ผู้จด VAT ที่ไม่เคยมีมูลค่าฐานภาษีเดือนใดถึง 300,000 บาท หรือสถานประกอบการที่เป็นรถเข็นหรือแผงลอย

ถ้าต้องการใช้ภาษีซื้อ จึงต้องขอใบกำกับภาษีเต็มรูปทุกครั้ง ไม่ว่าร้านจะใหญ่หรือเล็ก

อยากรู้ว่าเอกสารจริงของสำนักงานคุณอ่านแล้วตรวจได้แค่ไหน ส่งให้ buzzAI ลองได้ที่ร่วมทดสอบ ระบบอ่านใบกำกับภาษีและบิลจากไฟล์สแกน ตรวจตัวเลขด้วยกฎ และส่งใบที่ไม่ผ่านให้คนตรวจ