ทุกครั้งที่หักภาษี ณ ที่จ่าย ผู้จ่ายต้องออกเอกสารให้ผู้ถูกหักหนึ่งชุด คนในวงการเรียกสั้นๆ ว่า "50 ทวิ" ตามเลขมาตราในประมวลรัษฎากร บทความนี้สรุปว่าต้องออกเมื่อไร ต้องมีอะไร และกรอกอย่างไรไม่ให้ผิด
50 ทวิ คืออะไร ใช้ทำอะไร
50 ทวิ คือหลักฐานที่ผู้จ่ายเงินรับรองว่าได้หักภาษีของผู้รับไว้และนำส่งกรมสรรพากรแล้วเป็นจำนวนเท่าไร ผู้ถูกหักใช้เอกสารนี้เป็นหลักฐานขอเครดิตภาษีตอนยื่นแบบภาษีเงินได้ประจำปี ถ้าไม่มี 50 ทวิ ผู้ถูกหักจะพิสูจน์ได้ยากว่าเคยถูกหักไปแล้ว
ฝั่งผู้จ่าย 50 ทวิ ต้องตรงกับแบบ ภ.ง.ด. ที่ยื่นในเดือนนั้น เพราะแบบมีช่อง "ลำดับที่" ให้สอบยันกับใบแนบของแบบยื่นรายการได้
ต้องออก 50 ทวิ เมื่อไร กี่ฉบับ
มาตรา 50 ทวิ กำหนดเวลาออกไว้สองแบบ
| เงินที่จ่าย | ต้องออกเมื่อไร |
|---|---|
| เงินเดือน ค่าจ้าง ค่านายหน้า บำเหน็จ ตามมาตรา 40(1)(2) ที่หักตามมาตรา 50(1) | ภายใน 15 กุมภาพันธ์ของปีถัดไป หรือภายใน 1 เดือนนับจากวันที่ลูกจ้างออกจากงานระหว่างปี |
| เงินได้อื่น เช่น ค่าเช่า ค่าบริการ ค่าจ้างทำของ ค่าโฆษณา ที่หักตามมาตรา 3 เตรส | ทันทีทุกครั้งที่หักภาษี |
ต้องออกให้ผู้ถูกหัก 2 ฉบับที่ข้อความตรงกัน หัวกระดาษต่างกันดังนี้
- ฉบับที่ 1 "สำหรับผู้ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย ใช้แนบพร้อมกับแบบแสดงรายการ"
- ฉบับที่ 2 "สำหรับผู้ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย เก็บไว้เป็นหลักฐาน"
ผู้ออกควรทำสำเนาคู่ฉบับเป็นฉบับที่ 3 เก็บไว้เองด้วย เพื่อใช้ออกใบแทนถ้าฉบับจริงชำรุดหรือหาย
50 ทวิ ต้องมีรายการอะไรบ้าง
ต้องมีข้อความอย่างน้อยตามแบบที่อธิบดีกรมสรรพากรกำหนด ไล่จากบนลงล่างได้ดังนี้
- เล่มที่ และเลขที่ ถ้าไม่ได้ทำเป็นเล่ม ไม่ต้องมีเลขเล่ม
- ผู้มีหน้าที่หักภาษี: ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลัก
- ผู้ถูกหักภาษี: ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลัก
- ลำดับที่ในแบบ และเครื่องหมายหน้าแบบที่ใช้ยื่น: ภ.ง.ด.1ก, ภ.ง.ด.1ก พิเศษ, ภ.ง.ด.2, ภ.ง.ด.3, ภ.ง.ด.2ก, ภ.ง.ด.3ก หรือ ภ.ง.ด.53
- ประเภทเงินได้ที่จ่าย วันเดือนปีที่จ่าย จำนวนเงินที่จ่าย และภาษีที่หักและนำส่ง
- ยอดรวมเงินที่จ่ายและภาษีที่หัก พร้อมยอดภาษีเป็นตัวอักษร
- กรณีเงินเดือน ระบุเงินที่จ่ายเข้ากองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ประกันสังคม หรือ กบข. ได้
- ช่องผู้จ่ายเงิน: หัก ณ ที่จ่าย, ออกให้ตลอดไป, ออกให้ครั้งเดียว หรืออื่นๆ
- ลายมือชื่อผู้จ่ายเงิน วันที่ออกหนังสือรับรอง และตรานิติบุคคล (ถ้ามี)
เลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลักในแบบหมายถึง เลขประจำตัวประชาชนสำหรับบุคคลธรรมดาสัญชาติไทย เลขทะเบียนนิติบุคคลของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าสำหรับนิติบุคคล และเลข 13 หลักที่กรมสรรพากรออกให้สำหรับกรณีอื่น
ประเภทเงินได้ในแบบมี 6 แถว ที่ใช้บ่อยคือ แถว 1 เงินเดือนตามมาตรา 40(1) แถว 2 ค่าธรรมเนียมและค่านายหน้าตามมาตรา 40(2) และแถว 5 การจ่ายตามคำสั่งที่ออกตามมาตรา 3 เตรส เช่น ค่าเช่า ค่าบริการ ค่าจ้างทำของ ค่าโฆษณา ค่าขนส่ง
ตัวอย่างการกรอก 50 ทวิ ค่าบริการ
บริษัท ตัวอย่างการค้า จำกัด จ้างบริษัท สมมุติดีไซน์ จำกัด ออกแบบเว็บไซต์ ใบแจ้งหนี้ลงยอด 25,000 บาท VAT 7% 1,750 บาท รวม 26,750 บาท จ่ายเงินวันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 ค่าบริการหัก 3% จากยอดก่อน VAT ตามตารางอัตราภาษีหัก ณ ที่จ่าย
- ภาษีที่หัก 25,000 × 3% = 750 บาท
- ยอดที่โอนให้ผู้รับ 26,750 − 750 = 26,000 บาท
| ช่องในแบบ | สิ่งที่กรอก |
|---|---|
| ผู้มีหน้าที่หักภาษี | บริษัท ตัวอย่างการค้า จำกัด เลข 9905551234563 พร้อมที่อยู่ |
| ผู้ถูกหักภาษี | บริษัท สมมุติดีไซน์ จำกัด เลข 9901234567895 พร้อมที่อยู่ |
| แบบที่ใช้ยื่น | ภ.ง.ด.53 ลำดับที่ 1 (ตรงกับใบแนบ) |
| ประเภทเงินได้ | แถว 5 ระบุว่า "ค่าบริการ" |
| วันเดือนปีที่จ่าย | 20 พ.ย. 2569 |
| จำนวนเงินที่จ่าย | 25,000.00 (ไม่รวม VAT) |
| ภาษีที่หักและนำส่ง | 750.00 |
| ยอดภาษีตัวอักษร | เจ็ดร้อยห้าสิบบาทถ้วน |
| ผู้จ่ายเงิน | ทำเครื่องหมายช่อง (1) หัก ณ ที่จ่าย |
ถ้าจ่ายค่าเช่าโกดังเดือนละ 30,000 บาทให้บุคคลธรรมดา จะทำเครื่องหมายช่อง ภ.ง.ด.3 กรอกแถว 5 ว่า "ค่าเช่า" จำนวนเงิน 30,000.00 ภาษี 5% เท่ากับ 1,500.00 และตัวอักษร "หนึ่งพันห้าร้อยบาทถ้วน" ถ้าไม่แน่ใจวิธีเขียนจำนวนเงินเป็นตัวอักษร ดูวิธีเขียนบาทถ้วนและสตางค์
จุดที่กรอก 50 ทวิ ผิดบ่อย
ที่พบบ่อยคือความผิดเล็กๆ ที่ทำให้ตัวเลขไม่ตรงกับแบบ ภ.ง.ด. ที่ยื่น
- ใส่ยอดรวม VAT ในช่องจำนวนเงินที่จ่าย ช่องนี้ควรเป็นฐานที่ใช้คำนวณภาษี ถ้าใส่ 26,750 แต่ภาษี 750 ตัวเลขจะดูเหมือนหักไม่ถึง 3%
- ทำเครื่องหมายแบบผิด ผู้รับเป็นบริษัทแต่ไปเลือก ภ.ง.ด.3 หรือกลับกัน
- เลขประจำตัวผู้เสียภาษีผิดหนึ่งหลัก ตรวจได้เร็วด้วยหลักตรวจสอบเลข 13 หลัก
- ใส่ประเภทเงินได้ผิดแถว เช่น ค่านายหน้าที่จ่ายให้นิติบุคคลเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(2) ควรอยู่แถว 2 ไม่ใช่แถว 5
- ยอดภาษีตัวอักษรไม่ตรงกับตัวเลข
- วันที่จ่ายไม่ตรงกับเดือนที่ยื่นแบบ 50 ทวิ ลงวันที่ 30 พฤศจิกายน แต่ไปยื่นใน ภ.ง.ด. เดือนธันวาคม
- ลืมลงชื่อหรือไม่ระบุวันที่ออก
50 ทวิ หาย หรือจ่ายผ่าน e-Withholding Tax ต้องทำอย่างไร
ถ้า 50 ทวิ ชำรุดหรือหาย ให้ผู้ออกถ่ายสำเนาคู่ฉบับ เขียนคำว่า "ใบแทน" ไว้ด้านบน แล้วลงลายมือชื่อรับรอง นี่คือเหตุผลที่ต้องเก็บฉบับที่ 3 ไว้
ถ้าจ่ายเงินผ่านระบบ e-Withholding Tax ไม่ต้องออก 50 ทวิ สำหรับรายการนั้น ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร (ฉบับที่ 20) ให้หลักฐานการรับชำระภาษีที่ธนาคารส่งให้ทั้งผู้จ่ายและผู้รับเป็นหลักฐานการหักภาษีแทน หลักฐานนี้ต้องมีเลขผู้เสียภาษีของทั้งสองฝ่าย ประเภทเงินได้ ยอดภาษีที่หัก และเลขอ้างอิง ผู้รับตรวจยอดที่ถูกหักได้ในระบบของกรมสรรพากร
ถ้าออก 50 ทวิ เดือนละหลายสิบใบ กรมสรรพากรมีโปรแกรม 50 Tawi Generator ให้ดาวน์โหลดจากหน้าระบบภาษีหัก ณ ที่จ่ายบนเว็บไซต์ หรือจะออกจากโปรแกรมบัญชีก็ได้ ตราบที่มีรายการครบตามแบบ
สำนักงานบัญชีที่ได้รับ 50 ทวิ จากลูกค้าเป็นกองใช้ buzzAI อ่านเอกสารเหล่านี้จากไฟล์สแกนได้ ระบบตรวจหลักตรวจสอบเลขผู้เสียภาษี ยอดเงินตัวอักษร และอัตราหัก ณ ที่จ่ายทุกใบ แล้วส่งใบที่ไม่ผ่านให้คนตรวจ