อัตราภาษีหัก ณ ที่จ่ายขึ้นกับสองเรื่อง คือจ่ายเงินประเภทไหน และจ่ายให้ใคร ปี 2569 มีเรื่องที่ต้องรู้เพิ่มคือกฎกระทรวงฉบับใหม่ที่ต่ออายุอัตรา 1% สำหรับการจ่ายผ่านระบบ e-Withholding Tax
อัตราภาษีหัก ณ ที่จ่ายปี 2569 มีอะไรบ้าง
อัตราปกติยังเป็นไปตามคำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528 และไม่ได้เปลี่ยนในปี 2569 ตารางนี้สรุปกรณีที่ผู้จ่ายเป็นบริษัท ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล หรือนิติบุคคลอื่น ซึ่งเป็นกรณีที่พบมากที่สุด
| ประเภทเงินที่จ่าย | ผู้รับเป็นบุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด.3) | ผู้รับเป็นนิติบุคคล (ภ.ง.ด.53) | จ่ายผ่าน e-WHT (2569–2570) |
|---|---|---|---|
| ค่าเช่าทรัพย์สิน เช่น อาคาร โกดัง ที่ดิน รถ | 5% | 5% | 1% |
| ค่าบริการทั่วไป (ยกเว้นโรงแรม ภัตตาคาร เบี้ยประกันชีวิต) | 3% | 3% | 1% |
| ค่าจ้างทำของ ค่ารับเหมา | 3% | 3% | 1% |
| ค่าวิชาชีพอิสระ (กฎหมาย การประกอบโรคศิลปะ วิศวกรรม สถาปัตยกรรม การบัญชี ประณีตศิลปกรรม) | 3% | 3% | 1% |
| รางวัล ส่วนลด หรือประโยชน์จากการส่งเสริมการขาย | 3% (ไม่รวมผู้บริโภคที่ซื้อไปใช้เอง) | 3% | 1% |
| ค่าโฆษณา | 2% | 2% | 1% |
| รางวัลประกวด แข่งขัน ชิงโชค | 5% | 5% | 1% |
| ค่าแสดงของนักแสดงสาธารณะที่มีภูมิลำเนาในไทย | 5% | – | 1% |
| ค่าขนส่ง (ไม่รวมค่าโดยสารขนส่งสาธารณะ) | 1% | 1% | 1% (เท่าเดิม) |
| ค่าเบี้ยประกันวินาศภัย | – | 1% | 1% (เท่าเดิม) |
| ค่านายหน้า ค่าธรรมเนียม ตามมาตรา 40(2) | คำนวณแบบเงินเดือน ยื่น ภ.ง.ด.1 | 3% | 1% (เฉพาะผู้รับเป็นนิติบุคคล) |
| ดอกเบี้ย | 15% ยื่น ภ.ง.ด.2 | 1% | ไม่ลด |
| เงินปันผล | 10% ยื่น ภ.ง.ด.2 | 10% (มีข้อยกเว้นบางกรณี) | ไม่ลด |
ข้อสังเกตจากตาราง
- ถ้าผู้รับเป็นมูลนิธิหรือสมาคม เงินได้หลายประเภท เช่น ค่าเช่าและค่าวิชาชีพอิสระ หัก 10% และไม่ได้อัตรา 1% ผ่าน e-WHT
- จ่ายค่าจ้างทำของให้นิติบุคคลต่างประเทศที่ประกอบกิจการในไทยแต่ไม่มีสาขาถาวร หัก 5%
- ถ้าผู้จ่ายเป็นส่วนราชการ ใช้หลักเกณฑ์อีกชุด เช่น มาตรา 50(4) ให้หัก 1% จากเงินได้ตามมาตรา 40(5) ถึง (8) ที่จ่ายให้บุคคลธรรมดา
ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายเมื่อไร
ต้องหักเมื่อผู้จ่ายมีหน้าที่ตามกฎหมาย และยอดตามสัญญาหนึ่งรายมีมูลค่าตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไป คำสั่ง ท.ป.4/2528 ข้อ 12/7 เขียนไว้ชัดว่าแม้แบ่งจ่ายงวดละไม่ถึง 1,000 บาท ถ้ายอดตามสัญญาถึง ก็ต้องหักทุกงวด
ผู้มีหน้าที่หักตามตารางข้างบนส่วนใหญ่คือนิติบุคคล บุคคลธรรมดาที่ไม่ได้จดเป็นนิติบุคคลมีหน้าที่หักเฉพาะบางประเภท เช่น เงินรางวัลประกวดชิงโชค และค่าแสดงของนักแสดงสาธารณะ
กรณีที่ไม่ต้องหัก
- ซื้อสินค้าทั่วไป
- ค่าบริการโรงแรมและภัตตาคาร
- ค่าโดยสารขนส่งสาธารณะ
- ค่าเบี้ยประกันชีวิต
- ยอดตามสัญญาไม่ถึง 1,000 บาท
หักภาษี ณ ที่จ่ายคิดจากยอดก่อนหรือหลัง VAT
คิดจากยอดก่อน VAT กรมสรรพากรวินิจฉัยไว้ในหนังสือที่ กค 0706/6476 ลงวันที่ 2 สิงหาคม 2549 ว่า VAT ไม่ใช่รายได้ของผู้รับเงิน ผู้จ่ายจึงไม่ต้องหักจากส่วน VAT ที่ถูกเรียกเก็บ ถ้าใบแจ้งหนี้ไม่แยก VAT ให้ถอด VAT ออกก่อน ดูวิธีได้ในบทความวิธีคำนวณ VAT
ตัวอย่าง 1: ค่าบริการทำความสะอาด จ่ายให้บริษัท
| รายการ | จำนวนเงิน (บาท) |
|---|---|
| ค่าบริการก่อน VAT | 10,000.00 |
| VAT 7% | 700.00 |
| ยอดตามใบแจ้งหนี้ | 10,700.00 |
| หัก ณ ที่จ่าย 3% × 10,000 | 300.00 |
| ยอดที่โอนให้ผู้รับ | 10,400.00 |
ตัวอย่าง 2: ค่าเช่าโกดัง จ่ายให้บุคคลธรรมดาที่ไม่ได้จด VAT
ค่าเช่าเดือนละ 25,000 บาท หัก 5% = 1,250 บาท โอนให้ผู้ให้เช่า 23,750 บาท แล้วนำส่งด้วย ภ.ง.ด.3
ตัวอย่าง 3: ค่าซ่อมรถที่มีทั้งค่าแรงและค่าอะไหล่
กรณีนี้มาจากหนังสือ กค 0706/6476 ฉบับเดียวกัน อู่เรียกเก็บค่าแรง 500 บาท ค่าอะไหล่ 1,000 บาท VAT 105 บาท รวม 1,605 บาท กรมสรรพากรเห็นว่าแยกค่าแรงกับค่าอะไหล่ออกจากกันไม่ได้ ทั้งก้อนจึงเป็นค่าจ้างทำของ
- หัก 3% × 1,500 = 45 บาท
- โอนให้อู่ 1,605 − 45 = 1,560 บาท
ถ้าเป็นสัญญาซื้อสินค้าแยกจากสัญญาจ้างอย่างชัดเจน ผลอาจต่างออกไป ต้องดูข้อเท็จจริงของแต่ละสัญญา
e-Withholding Tax ลดอัตราเหลือ 1% ถึงเมื่อไร
ถึง 31 ธันวาคม 2570 กฎกระทรวง ฉบับที่ 402 (พ.ศ. 2569) ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 9 ตุลาคม 2569 ให้ลดอัตราที่เคยเป็น 5% 3% และ 2% เหลือ 1% สำหรับเงินได้ที่จ่ายตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ถึง 31 ธันวาคม 2570 โดยต้องมีเงื่อนไขครบดังนี้
- ผู้จ่ายนำส่งภาษีผ่านระบบ e-Withholding Tax ตามมาตรา 3 ปัณรส คือหักและนำส่งผ่านธนาคารที่ให้บริการพร้อมกับการโอนเงิน
- ผู้รับไม่ใช่มูลนิธิหรือสมาคม
- เป็นเงินได้ตามที่กฎกระทรวงระบุ เช่น ค่าเช่า ค่าวิชาชีพอิสระ ค่าจ้างทำของ ค่าบริการ ค่าโฆษณา รางวัล และค่าส่งเสริมการขาย
ตัวอย่าง 4: ค่าโฆษณา 50,000 บาท + VAT 3,500 บาท จ่ายให้บริษัท
| วิธีจ่าย | ภาษีที่หัก | ผู้รับได้เงิน | ต้องทำอะไรต่อ |
|---|---|---|---|
| จ่ายแบบปกติ | 2% × 50,000 = 1,000 บาท | 52,500 บาท | ออก 50 ทวิ และยื่น ภ.ง.ด.53 |
| จ่ายผ่าน e-WHT | 1% × 50,000 = 500 บาท | 53,000 บาท | ธนาคารนำส่งภาษีและส่งหลักฐานให้ทั้งสองฝ่าย |
ช่วงต้นปี 2569 กฎกระทรวงยังไม่ออก กระทรวงการคลังจึงเคยประกาศขยายเวลานำส่งภาษีเพิ่มเติมสำหรับการจ่ายผ่าน e-WHT ระหว่าง 1 มกราคม ถึง 31 มีนาคม 2569 ถ้ากิจการมีรายการช่วงนั้น ควรตรวจกับสำนักงานสรรพากรพื้นที่ว่าต้องทำอะไรต่อ อีกเรื่องที่ควรรู้คือ ณ ตุลาคม 2569 หน้าคำสั่ง ท.ป.4/2528 บนเว็บกรมสรรพากรยังแสดงช่วงอัตรา 1% เดิม (2566–2568) จึงควรตรวจประกาศและคำสั่งล่าสุดของกรมสรรพากรก่อนตั้งค่าระบบจ่ายเงิน
จ่ายให้บุคคลธรรมดากับนิติบุคคล อัตราต่างกันไหม
เงินได้ส่วนใหญ่ใช้อัตราเดียวกัน ต่างกันที่แบบที่ใช้นำส่ง คือ ภ.ง.ด.3 สำหรับบุคคลธรรมดา และ ภ.ง.ด.53 สำหรับบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล อ่านรายละเอียดได้ในบทความ ภ.ง.ด.3 กับ ภ.ง.ด.53
จุดที่อัตราต่างกันจริงมีสามเรื่อง
- ค่านายหน้าหรือค่าธรรมเนียมที่เข้ามาตรา 40(2) ถ้าจ่ายให้บุคคลธรรมดา ต้องคำนวณหักแบบเงินเดือนและยื่น ภ.ง.ด.1 ไม่ใช่หัก 3%
- ดอกเบี้ยและเงินปันผลที่จ่ายให้บุคคลธรรมดาใช้อัตรา 15% และ 10% ยื่นด้วย ภ.ง.ด.2
- มูลนิธิและสมาคมถูกหักในอัตรา 10% สำหรับเงินได้หลายประเภท
หักแล้วต้องทำอะไรต่อ
ต้องทำสามอย่าง
- ออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ให้ผู้รับทันทีที่หัก
- ยื่นแบบและนำส่งภาษีภายใน 7 วันนับจากสิ้นเดือนที่จ่าย หรือภายใน 15 วันถ้ายื่นทางอินเทอร์เน็ต
- ลงบัญชีภาษีที่หักไว้เป็นหนี้สินจนกว่าจะนำส่ง
ถ้าไม่หักหรือหักไม่ครบ ผู้จ่ายต้องรับผิดร่วมกับผู้รับเงินในภาษีที่ขาดตามมาตรา 54 ถ้านำส่งช้าต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของภาษีที่ต้องนำส่ง
เช็กลิสต์ก่อนจ่ายเงินทุกครั้ง
- เงินที่จ่ายเป็นประเภทไหน: ค่าเช่า ค่าบริการ ค่าจ้างทำของ ค่าโฆษณา ค่าขนส่ง หรือซื้อสินค้า
- ผู้รับเป็นบุคคลธรรมดา นิติบุคคล หรือมูลนิธิและสมาคม
- ยอดตามสัญญาถึง 1,000 บาทหรือไม่
- ถอด VAT ออกก่อนคูณอัตราแล้วหรือยัง
- จ่ายผ่าน e-WHT หรือจ่ายแบบปกติ เพราะอัตราและเอกสารที่ต้องทำต่างกัน
ถ้าสำนักงานของคุณต้องตรวจ 50 ทวิ และใบแจ้งหนี้จำนวนมาก buzzAI อ่านเอกสารจากไฟล์สแกน แล้วตรวจว่าอัตราหัก ณ ที่จ่ายคิดจากยอดก่อน VAT ถูกต้องหรือไม่ ใบที่ไม่ผ่านกฎจะส่งให้คนตรวจ